Anatomia nożyczek – z wizytą w manufakturze w Solingen

Czasy, gdy całe Solingen drżało od rytmu ciężkich młotów kuźniczych, dawno minęły. Także Kotten – małe warsztaty wzdłuż rzeki Wupper i jej strumieni – służą dziś najczęściej innym celom.

Były kiedyś miejscem pracy szlifierzy. W jednym z najbardziej deszczowych regionów Niemiec woda napędzała kamienie szlifierskie. Bez Wupper nie byłoby szlifu z Solingen.

W jednym z tych warsztatów szlifuje się do dziś. I to przy młynie wodnym.

Manufaktura, w której czas stanął

Manufaktura Dreiturm została założona w 1829 roku – na terenie starej osady gospodarczej, która należała już do praprapradziadka dzisiejszej rodziny właścicieli. Od tego czasu powstają tu nożyczki.

Dziś zakładem kieruje szóste pokolenie. Kilka lat temu córka rodziny zdecydowała się poprowadzić firmę dalej – z J. A. Schmidt & Söhne stało się tym samym na co dzień J. A. Schmidt & Tochter, nawet jeśli w rejestrze handlowym figuruje inaczej.

Zakład trzyma się przekazanych technik, dba o historyczne maszyny i wciąż pracuje z nakładem, którego dziś prawie nikt by nie podjął. Pełny asortyment Dreiturm znajdą Państwo w naszym sklepie.

Zawód, którego nikt już się nie uczy

Nad jakością czuwa kontroler nożyczek. Tego zawodu dziś już się nie naucza – ci nieliczni, którzy wciąż go opanowali, są ostatni w swoim rodzaju.

Także w manufakturze nie wszystko powstaje pod jednym dachem. Wyspecjalizowane rzemiosła dostarczają swoje części: kowal półwyroby nożyczek, hartownik zahartowane elementy, Augenpließter szlif uchwytów. Solingen zawsze było siecią specjalistów – i właśnie to wyróżnia to miasto do dziś.

Anatomia nożyczek

Kto chce zrozumieć, dlaczego dobre nożyczki są dobre, powinien znać te pojęcia. Język warsztatowy jest stary i bardzo precyzyjny:

• Becke – obie połówki nożyczek. Rozróżnia się Oberbeck i Unterbeck, czyli połówkę górną i dolną.
• Auge – to, co większość z nas nazywa uchwytem.
• Augenbord – obrzeże wokół uchwytu.
• Halm – smukłe przejście między uchwytem a ostrzem.
• Gewerbe – obszar wokół punktu obrotu, w którym obie połówki są połączone.
• Wate – górna krawędź tnąca. Tylko tutaj połówki mogą się stykać.
• Nagel – śruba łącząca. W Solingen do dziś nazywa się ją „gwoździem”.
• Gangstelle – miejsce, w którym połówki zbiegają się ku sobie. Decyduje o pracy nożyczek.
• Rücken – zewnętrzna strona ostrza.

Dlaczego uchwyty powstają przed hartowaniem

Wszystko zaczyna się od dobrej stali nierdzewnej. Kowal rozcina sześciometrowe pręty, dzieli je na kawałki pasujące do danego formatu nożyczek i nadaje im pierwszą formę w matrycy kuźniczej. Stal zostaje rozgrzana i pod ciężkim młotem kuźniczym dosłownie wykrojona.

Także uchwyty powstają w tym kroku – i to przed hartowaniem. Później byłoby za późno: tylko w stanie surowym stal da się ciąć i giąć.

Hartownik: właściwe skręcenie i „skrzydłowanie”

Hartownik nadaje nożyczkom przed hartowaniem ich kształt. Obie połówki mają się później spotykać wyłącznie na krawędzi tnącej (Wate).

W tym celu wygina nożyczki tak, aby czubki górnej i dolnej połówki skrzydłowały – stoją lekko ponad czubkiem i zachowują zapas, dzięki czemu można je później w ogóle jeszcze naostrzyć.

Następnie wykonuje bardzo precyzyjne otwory w obu połówkach i nacina gwint pod śrubę.

Dopiero potem następuje hartowanie w kąpieli olejowej. Ten wieloetapowy proces to chodzenie po cienkiej linii: gdy nożyczki wyjdą zbyt twarde, rozpryskują się już przy kontroli wstępnej pod młotkiem na tysiąc kawałków. Dlatego trafiają potem do pieca odpuszczającego – obróbka cieplna wyciąga naprężenia ze stali.

Co potrafi maszyna – a co tylko ręka

Wewnętrzną i zewnętrzną stronę ostrzy da się szlifować maszynowo. Cała reszta to praca ręczna: uchwyty i ich obrzeża, Halm, Gewerbe i grzbiet.

Najwyższą sztuką jest wykańczające szlifowanie miejsca ruchu (Gangstelle). Kto trzymał w dłoni naprawdę dobre nożyczki, być może zauważył tam mały półksiężyc. Właśnie ten ślad nanosi ręcznie Pließter – szlifierz wykańczający. To on decyduje o tym, jak nożyczki pracują.

Kąpiel w kamieniach, niklowanie, stempel

Początkowo surowe połówki o ostrych krawędziach są teraz szlifowane na drobno, długo i bardzo gładko – w kąpieli z kamieni.

Następnie części wędrują poza zakład na niklowanie. Po powrocie do manufaktury odbija się znak firmowy. To również praca ręczna.

Chwila prawdy

Na korbie ostrożnie skręca się górną i dolną połówkę i osadza śruby. Teraz okazuje się, czy wszystko do siebie pasuje:

• Czy nożyczki są zbyt proste, czy zbyt krzywe?
• Czy połówki prawidłowo skrzydłują?
• Czy czubek siedzi?

Dopiero potem nożyczki otrzymują swoje krawędzie tnące. Na kamieniu szlifierskim ostrzy się Wate, następnie ściąga się wióry stalowe. Potem następuje próba: kawałek gazy, jedno cięcie. Jeśli przejdzie czysto, praca jest w porządku.

Na koniec: prostowanie

Najważniejsza operacja przychodzi na samym końcu. Przy prostowaniu każde pojedyncze nożyczki doprowadza się do lekkiej pracy. Młotkiem miedzianym się dobija, każde skręcenie poprawia, aż praca nożyczek będzie właściwa.

Czy to nożyczki do paznokci, nożyczki do skórek czy nożyczki gospodarcze – na końcu zawsze stoi ta ręczna praca precyzyjna.

Co to dla Państwa oznacza

Około 80 operacji, kilka wyspecjalizowanych rzemiosł, każde nożyczki prostowane osobno: to powód, dla którego prawdziwe nożyczki z Solingen kosztują więcej niż produkt masowy.

I to także powód, dla którego da się je naostrzyć i służą dziesięciolecia, zamiast po dwóch latach zacinać się w szufladzie.

W naszym sklepie znajdą Państwo:

• Nożyczki do paznokci z Solingen
• Nożyczki do skórek do skórek i precyzyjnych prac
• Nożyczki do brody do pielęgnacji zarostu
• Pełny asortyment Dreiturm

Proszę przeczytać także: Jak powstają nożyczki z Solingen – i po czym poznać dobre (z 5 szybkimi testami przy zakupie).

Pasujące produkty