Usuwanie odcisku: co można zrobić w domu – a kiedy iść do podologa
Odcisk (w medycynie: nagniotek, clavus) to małe, okrągłe zrogowacenie z twardym rdzeniem. Rdzeń wrasta do środka i przy każdym kroku uciska znajdującą się pod nim tkankę – dlatego odcisk tak boli, choć jest taki mały. Typowe miejsca to górna strona palców stóp, przestrzenie między palcami i przodostopie.
W skrócie: powierzchowny odcisk można zmiękczyć w domu i usunąć zrogowaciałą skórę wokół niego. Wycinanie samego rdzenia to natomiast zadanie dla podologów. A bez usunięcia przyczyny – najczęściej ucisku obuwia – odcisk wraca.
Odcisk, brodawka czy modzel?
| Odcisk | Brodawka | Modzel | |
|---|---|---|---|
| Wygląd | okrągły, mały, ze szklistym rdzeniem pośrodku | szorstka powierzchnia, często z małymi ciemnymi kropkami | pogrubiona skóra na większej powierzchni, bez rdzenia |
| Ból | przy nacisku z góry | raczej przy ściskaniu z boków | zwykle bezbolesny |
| Przyczyna | punktowy ucisk | wirusy, zaraźliwa | ucisk i tarcie na większej powierzchni |
Jeśli nie mają Państwo pewności, czy to brodawka, nie należy leczyć tego miejsca narzędziami – brodawki są zaraźliwe i wymagają leczenia u lekarza.
Usuwanie odcisku – krok po kroku
- Zmiękczyć. Ciepła kąpiel stóp przez około dziesięć minut zmiękcza zrogowaciałą skórę. Następnie dokładnie osuszyć stopy.
- Usunąć zrogowaciałą skórę wokół. Tarką do zrogowaciałej skóry albo pilnikiem szklanym lub ceramicznym ostrożnie zmniejszyć zrogowaciałą skórę wokół odcisku. Zawsze pracować w jednym kierunku i usuwać tylko tyle, ile nie sprawia bólu.
- Zmiękczyć rdzeń. Plastry na odciski z apteki zawierają zwykle kwas salicylowy. Zmiękczają rdzeń w ciągu kilku dni, tak że po kolejnej kąpieli stóp łatwiej się odrywa. Należy przestrzegać ulotki – przy cukrzycy i zaburzeniach krążenia takie plastry nie są odpowiednie.
- Odciążyć. Pierścieniowa poduszka na odcisk lub nakładka ochronna na palec odciąża to miejsce aż do wygojenia.
- Pielęgnować. Krem do stóp z mocznikiem utrzymuje skórę elastyczną i hamuje powstawanie nowego zrogowacenia.
Czego nie należy robić: nacinać odcisku żyletką, nożyczkami ani nożem. Rdzeń sięga głębiej, niż się wydaje, a drobne skaleczenia na stopie łatwo ulegają zapaleniu.
Kiedy należy udać się do podologa
- przy cukrzycy, zaburzeniach krążenia lub ograniczonym czuciu w stopach
- przy przyjmowaniu leków przeciwzakrzepowych
- gdy miejsce jest zaczerwienione, obrzęknięte lub objęte stanem zapalnym
- gdy odcisk sięga głęboko, mocno boli lub stale wraca
W gabinecie podologicznym rdzeń usuwa się skalpelem lub frezem pod kontrolą wzroku – szybko, czysto i zwykle prawie bezboleśnie. Narzędzia do tego znajdą Państwo u nas w kategoriach Skalpele i ostrza oraz Frezy i nakładki ścierne do pielęgnacji stóp; są przeznaczone dla profesjonalistów.
Usunąć przyczynę
Odcisk to mechanizm ochronny skóry przed uciskiem. Dopóki ucisk się utrzymuje, odcisk odrasta. Najczęstsze przyczyny:
- za ciasne lub zbyt szpiczaste buty, wysokie obcasy
- deformacje palców, takie jak palce młotkowate lub hallux valgus
- szwy lub twarde krawędzie w bucie
Najważniejszą profilaktyką są więc wygodne buty z wystarczającą ilością miejsca na palce, poduszki w miejscu ucisku, a przy deformacjach – odpowiednie wkładki.
A modzele?
Modzele powstają z tej samej przyczyny, ale na większej powierzchni i bez rdzenia – najczęściej na pięcie i przodostopiu. W domu można je dobrze usunąć strugiem do zrogowaciałej skóry lub tarką. Jak przy tym postępować i które narzędzie do czego pasuje, wyjaśnia poradnik Usuwanie zrogowaciałej skóry: strug, tarka czy pilnik?
Najczęstsze pytania
Czy można samodzielnie usunąć odcisk?
Powierzchowne odciski można zmiękczyć w domu i usunąć plastrami na odciski. Głębokie lub bolesne odciski oraz wszystkie przypadki przy cukrzycy wymagają leczenia podologicznego.
Ile trwa, zanim odcisk zniknie?
Przy stosowaniu plastrów na odciski rdzeń zwykle odchodzi po kilku dniach. Bez odciążenia odcisk jednak często wraca.
Jak odróżnić odcisk od brodawki?
Odcisk ma szklisty rdzeń i boli przy nacisku z góry. Brodawka ma szorstką powierzchnię, często z ciemnymi kropkami, i boli raczej przy ściskaniu z boków.
Dlaczego mój odcisk ciągle wraca?
Ponieważ ucisk, który go powoduje, nadal występuje – najczęściej przez za ciasne buty lub deformację palców. Dopiero gdy ta przyczyna zostanie usunięta, miejsce pozostanie trwale wolne.
Uwaga: ten poradnik nie zastępuje porady lekarza ani podologa.
