Hoe een Solinger schaar wordt gemaakt – en hoe u een goede herkent
Deel
Een nagelschaar ziet er eenvoudig uit. Twee bladen, één schroef. Dat denken de meeste mensen.
Maar voordat een echte Solinger schaar klaar is, zijn er meer dan 80 bewerkingen nodig. Veel daarvan puur handwerk. En het verschil tussen een goedkope en een goede schaar voelt u al bij de eerste knip.
Hier leest u hoe deze scharen ontstaan – en hoe u zelf een goede schaar kunt beoordelen.
Waarom Solingen?
Solingen noemt zichzelf „Klingenstadt“, de stad van de klingen. Het gele plaatsnaambord vermeldt het met trots – en de stad heeft die naam verdiend.
De eerste gilden voor harders en slijpers ontstonden hier ruim 600 jaar geleden. Kleine werkplaatsen en familiebedrijven gebruikten de waterkracht van de rivier de Wupper en haar zijbeken om hun slijpstenen aan te drijven. In de loop van de eeuwen vestigden alle ambachten rond de kling zich op één plek: smeden, harden, slijpen, monteren.
Daarom heeft de naam tot vandaag gewicht. Solingen is een beschermde herkomstaanduiding. Niet elke schaar met een glanzend oppervlak mag hem dragen. In onze shop vindt u daarom uitsluitend gecontroleerde nagelscharen uit Solingen.
Van staafstaal tot kling
1. De smid kiest het staal.
Dat is de eerste kwaliteitsbeslissing. De vuistregel: hoe hoger het koolstofgehalte in het staal, hoe groter de bereikbare hardheid – en daarmee ook de bereikbare scherpte van de snede.
2. Het smeden.
De staalstaven worden op maat van de schaar verdeeld en in het Gesenk, een soort smeedmatrijs, in hun eerste vorm gebracht. Zo ontstaan de beide schaarhelften.
3. De juiste draai.
Vóór het harden krijgen de beide helften – in vaktaal Oberbeck en Unterbeck – de juiste draai. Ze mogen elkaar later alleen bij de bovenste snijkant raken, de zogenoemde Wate. Juist die minimale verwringing zorgt ervoor dat de schaar snijdt en niet knelt. In dezelfde stap ontstaan ook het verzonken gat en de schroefdraad voor de verbindingsschroef.
4. Het harden.
De schaarhelften worden enkele minuten tot circa 850 graden verhit en daarna in water of olie afgeschrikt. Daarna is het staal zeer hard – maar ook zo bros dat een schaar bij een val zou kunnen breken.
5. Het ontlaten.
Daarom gaan de klingen nog kort een oven in, bij ongeveer 250 graden. De spanning verdwijnt uit het staal en het wordt weer soepel. Hard, maar niet bros – precies die balans heeft een goede schaar nodig.
6. Slijpen en „Pliesten“.
Nu krijgt de schaar vorm en glans. De ruwe slijping wordt verfijnd op een grote houten schijf met amaril – in Solingen heet die stap Pliesten. Alle vlakken van de schaarbladen worden daarbij gladgemaakt.
7. Het firmamerk.
Met de handpers wordt het merkteken ingeslagen. In een echte manufactuur is ook dat nog handwerk.
Het beslissende moment: het „Nageln“
De twee bij elkaar passende schaarhelften gaan in de montagemachine, daarna wordt de schroef in de draad gedraaid. In de branche heet die stap „Nageln“ – nagelen – ook al gaat het allang om een schroef.
Dan volgt een kleine kunstgreep die geen machine goed beheerst: met een lichte hamerslag wordt de schroef minimaal gestuikt, zodat hij zich in de draad verbreedt en de nodige houvast vindt. Te vast – de schaar loopt zwaar. Te los – hij snijdt nooit schoon.
Daarna volgen het fijnslijpen van de scharnierplek en het afsluitende richten met de hand. Ervaren monteurs tikken de bladen met de koperen hamer na tot de gang klopt. Een beetje zoals een pianostemmer die de juiste toon zoekt.
Machines kunnen veel. Dit deel behoort nog altijd toe aan de menselijke hand.
5 snelle tests voor een goede schaar
Het meeste hiervan controleert u in minder dan een minuut.
- 1. Open de schaar en bekijk de binnenzijde. De binnenkant van de snede moet hol zijn, dus licht naar binnen gewelfd. Deze holslijping vermindert de wrijving en voorkomt dat de schaar tijdens het knippen klemt.
- 2. Sluit de schaar en houd hem tegen het licht. Tussen Oberbeck en Unterbeck moet een fijne spleet zitten waar u doorheen kunt kijken. Die spleet is bedoeld.
- 3. Open en sluit langzaam. De beide helften raken elkaar altijd maar op één punt. Bij het sluiten verplaatst dat snijpunt zich naar voren – tot aan de punt. Juist dat meebewegende punt is de snede.
- 4. Let op de verbinding: schroef of klinknagel? Goede scharen hebben een schroefverbinding. Die is bij te stellen en maakt service zoals naslijpen mogelijk. Geklonken scharen zijn meestal wegwerpartikelen.
- 5. Probeer de schaar vóór aankoop. U moet een gelijkmatig soepele gang voelen – en heel belangrijk: een schone snede tot in de punt. Veel goedkope scharen knippen in het midden nog behoorlijk en falen juist daar waar het op aankomt.
Zo blijft een goede schaar goed
- Na elk gebruik droogwrijven – vocht in het scharnier is de grootste vijand.
- Af en toe een minuscuul druppeltje olie op de schroefverbinding houdt de gang licht.
- Een nagelschaar alleen voor nagels, een nagelriemschaar alleen voor huid. Papier en plakband ruïneren een fijne snede razendsnel.
- Een zwaarlopende schaar nooit met kracht bewegen. Meestal moet de schroef worden bijgesteld – niet de druk verhoogd.
- Een goede schaar kan worden nageslepen. Juist daarom loont de aanschaf.
Solinger handwerk – tot vandaag
Een voorbeeld: in de Dreiturm-manufactuur (J. A. Schmidt & Söhne) in Solingen worden al bijna 200 jaar scharen gemaakt. Ongeveer 90 verschillende schaartypen worden daar tot op heden met de hand gemonteerd en eindgecontroleerd. Het complete Dreiturm-assortiment vindt u in onze shop.
Precies zulke producten selecteren wij. Een schaar die u één keer koopt, jarenlang gebruikt – en laat naslijpen in plaats van vervangt.
Ontdek onze Solinger scharen bij nagelzange.de:
- Nagelscharen – voor vinger- en teennagels
- Nagelriemscharen – voor nagelriem en fijn werk
- Baardscharen – precisie voor baardverzorging
- Alle producten van Dreiturm Solingen