Hoe een Solinger schaar wordt gemaakt – en hoe u een goede herkent

Een nagelschaar ziet er eenvoudig uit. Twee bladen, één schroef. Dat denken de meeste mensen.

Maar voordat een echte schaar uit Solingen klaar is, zijn er meer dan 80 bewerkingen nodig. Veel daarvan met de hand. En het verschil tussen een goedkope en een goede schaar voelt u al in de eerste seconde.

Hier leest u hoe deze scharen worden gemaakt – en hoe u een goede schaar zelf kunt beoordelen.

Waarom Solingen?

Solingen noemt zichzelf „Klingenstadt“, de stad van de kling. Het gele plaatsnaambord vermeldt het met trots – en de stad heeft die naam verdiend.

De eerste gilden van harders en slijpers ontstonden hier ruim 600 jaar geleden. Kleine werkplaatsen en familiebedrijven gebruikten de waterkracht van de Wupper en haar zijrivieren om hun slijpstenen aan te drijven. Door de eeuwen heen vestigden alle ambachten rond de kling zich op één plek: smeden, harden, slijpen, monteren.

Daarom heeft de naam tot vandaag gewicht. Solingen is een beschermde herkomstaanduiding. Niet elke schaar met een glanzend oppervlak mag hem dragen. In onze shop vindt u daarom uitsluitend gecontroleerde nagelscharen uit Solingen.

Van staalstaaf tot kling

1. De smid kiest het staal.
Dat is de eerste beslissing over de kwaliteit. De vuistregel: hoe hoger het koolstofgehalte in het staal, hoe groter de haalbare hardheid – en daarmee ook de haalbare scherpte van de snede.

2. Het smeden.
De staalstaven worden op maat van de schaar verdeeld en in een matrijs – een soort mal – in hun eerste vorm gebracht. Zo ontstaan de twee schaarhelften.

3. De juiste torsie.
Vóór het harden krijgen de beide helften – in vaktaal Oberbeck en Unterbeck – de juiste torsie. Ze mogen elkaar alleen aan de bovenste snijkant raken, de zogenoemde Wate. Juist die minimale verdraaiing zorgt er later voor dat de schaar snijdt en niet knijpt. In dezelfde stap ontstaan ook het verzonken gat en de schroefdraad voor de verbindingsschroef.

4. Het harden.
De schaarhelften worden enkele minuten tot ongeveer 850 graden verhit en daarna in water of olie afgeschrikt. Daarna is het staal zeer hard – maar ook zo bros dat een schaar bij een val zou kunnen breken.

5. Het ontlaten.
Daarom gaan de bladen nog kort een oven in, bij ongeveer 250 graden. De spanning verdwijnt uit het staal en het wordt weer soepel. Hard, maar niet bros – precies die balans heeft een goede schaar nodig.

6. Slijpen en polijsten.
Nu krijgt de schaar vorm en glans. De ruwe slijping wordt veredeld op de Pliestbock, een grote houten schijf met amaril. Alle vlakken van de schaarbladen worden daarbij gladgemaakt.

7. Het merkteken.
Met de handpers wordt de stempel gezet. In een echte manufactuur is ook dat nog handwerk.

Het beslissende moment: het „nagelen“

De twee passende schaarhelften gaan in de montagemachine, daarna wordt de schroef in de draad gedraaid. In de branche heet deze stap „nagelen“ – ook al wordt er allang een schroef gebruikt.

Dan volgt een kleine kunstgreep die geen machine goed beheerst: met een lichte hamerslag wordt de schroef minimaal gestuikt, zodat hij zich in de draad breed maakt en de nodige houvast vindt. Te vast – de schaar loopt zwaar. Te los – hij snijdt nooit netjes.

Daarna volgen het fijnslijpen van het scharnier en het afsluitende richten met de hand. Ervaren monteurs kloppen de bladen met een koperen hamer na, tot de loop klopt. Een beetje zoals een pianostemmer die de juiste toon zoekt.

Machines kunnen veel. Dit deel blijft het werk van de menselijke hand.

5 snelle tests voor een goede schaar

Het meeste hiervan controleert u in minder dan een minuut.

• 1. Open de schaar en bekijk de binnenzijde. De binnenkant van de snede moet hol zijn, dus licht naar binnen gewelfd. Deze holle slijping vermindert de wrijving en voorkomt dat de schaar bij het snijden klemt.
• 2. Sluit de schaar en houd hem tegen het licht. Tussen Oberbeck en Unterbeck moet een fijne spleet zitten waar u doorheen kunt kijken. Die spleet is bedoeld.
• 3. Open en sluit hem langzaam. De beide helften raken elkaar altijd maar op één punt. Bij het sluiten loopt dat snijpunt naar voren – tot aan de punt. Precies dat lopende punt is de snede.
• 4. Let op de verbinding: schroef of klinknagel? Goede scharen hebben een schroefverbinding. Die kunt u bijstellen en ze maakt onderhoud zoals naslijpen mogelijk. Geklonken scharen zijn meestal wegwerpartikelen.
• 5. Probeer hem vóór de aankoop altijd uit. U moet een gelijkmatige, soepele loop voelen – en heel belangrijk: een schone snede tot in de punt. Veel goedkope scharen snijden in het midden nog behoorlijk en falen precies daar waar het op aankomt.

Zo blijft een goede schaar goed

• Na elk gebruik droogwrijven. Vocht in het scharnier is de grootste vijand.
• Af en toe een piepklein druppeltje olie op de schroefverbinding houdt de loop licht.
• Een nagelschaar alleen voor nagels, een vellenschaar alleen voor de huid. Papier en plakband ruïneren een fijne snede heel snel.
• Beweeg een stroef lopende schaar nooit met kracht. Meestal moet de schroef worden bijgesteld – niet de druk verhoogd.
• Een goede schaar kunt u laten naslijpen. Juist daarom loont de aankoop.

Solinger vakmanschap – tot vandaag

Een voorbeeld: in de Dreiturm-manufactuur (J. A. Schmidt & Söhne) in Solingen worden al bijna 200 jaar scharen gemaakt. Ongeveer 90 verschillende soorten scharen worden daar tot op vandaag met de hand gemonteerd en eindgecontroleerd. Bij ons vindt u het complete Dreiturm assortiment.

Precies zulke producten zoeken wij uit. Een schaar die u één keer koopt, jarenlang gebruikt – en laat naslijpen in plaats van vervangt.

Ontdek onze scharen uit Solingen op nagelzange.de:

• Nagelscharen – voor vinger- en teennagels
• Vellenscharen – voor nagelriem en fijn werk
• Baardscharen – precisie voor de baardverzorging
• Alle producten van Dreiturm Solingen

Passende instrumenten: Dovo Nagelriemschaar – voor nagelriemen & losse velletjes · Dovo gesatineerde baardschaar · Dreiturm nagelschaar met microvertanding