Gutsmes: uitvoeringen, mesjesfiguren en geleiding
Deel
In de professionele voetverzorging is het gutsmes het instrument voor alles wat vlakdekkend of puntsgewijs weg moet: eeltvorming, likdoornkernen, randen van kloven. Er zijn twee uitvoeringen – het massieve gutsmes en de houder met wisselmesje. Deze gids laat zien wanneer welke zinvol is en hoe u de maten leest.
Massief gutsmes of wisselmesje?
Massief gutsmes
Eén stuk instrumentenstaal met een vast geslepen halfronde snede, aangegeven in millimeter snijbreedte – gangbaar zijn 1 mm, 1,3 mm en 1,8 mm.
- Voordeel: zeer stabiel, geen speling van het mesje, autoclaveerbaar, geen verbruikskosten.
- Nadeel: het moet worden nageslepen. Een bot gutsmes drukt in plaats van te snijden – en dat merkt de cliënt meteen.
- Geschikt voor: praktijken met eigen instrumentenreiniging die liever weinig, goed onderhouden instrumenten gebruiken.
Houder met wisselmesje
Een houder waarin steriele wegwerpmesjes worden geplaatst. De mesjes worden per figuur (Fig.) besteld.
- Voordeel: altijd scherp, geen naslijpen, een heldere hygiënesituatie – het mesje gaat na de behandeling in de afvalbak.
- Nadeel: doorlopende kosten, en de houder moet bij de mesjesfiguur passen.
- Geschikt voor: praktijken met veel behandelingen en voor iedereen die op wegwerpproducten is overgestapt.
De mesjesfiguren lezen
Het figuurnummer beschrijft in hoofdzaak de breedte en de boog van de halfronde snede. Als vuistregel:
- Fig. 1 en 2 – klein. Voor werk in de nagelriem, aan ingegroeide nagelranden en voor losse likdoornkernen (clavus). De kleine snede volgt de kern zonder omliggend weefsel mee te nemen.
- Fig. 5 – middel. Voor streng- of ribbelvormig eelt, kloofranden en middelgrote eeltplekken.
- Fig. 10 – groot. Voor grote, stevige eeltplekken op hiel en bal, waar een kleine snede alleen tijd kost.
Weet u niet waarmee te beginnen: een assortiment met Fig. 1/2/5/10 plus houder dekt vrijwel het hele spectrum en maakt van de keuze routine in plaats van een bestelvraag.
Materiaal van de mesjes
- Koolstofstaal – fijnere slijping, scherper bij de eerste snede, gevoeliger voor vocht. Bedoeld als wegwerpmesje.
- Roestvrij staal – iets robuuster, gaat meer sneden mee, minder gevoelig bij vochtig werken.
Geleiding: potloodgreep, vlakke hoek
- Houd het vast als een pen. Drie vingers aan de houder, de muis van de hand of de pink steunt op de voet. Dat is het verschil tussen gecontroleerd afnemen en uitschieten.
- Zet vlak aan. Hoe vlakker de hoek, hoe dunner de laag. Steil aangezet graaft de snede zich in.
- Bij likdoorns omheen werken. Omcirkel de kern met een zachte, draaiende beweging en maak hem los, in plaats van er van bovenaf in te steken.
- Werk laag voor laag. Neem meerdere keren dun af en beoordeel tussendoor het weefsel. Roze, glanzend weefsel is de grens.
- Niet op sterk geweekte huid. De diepte is dan slecht in te schatten.
Hygiëne en afvoer
- Mesjes nooit met de vingers plaatsen of afhalen – gebruik een klem of een mesjeswisselaar.
- Gebruikte mesjes in de naaldencontainer, niet bij het huisvuil.
- Houders en massieve gutsmessen direct na de behandeling reinigen, zodat er niets opdroogt. De werkwijze staat in Instrumentenreiniging in de podologie.
- Mesjes met beschadigde steriele verpakking worden niet gebruikt.
Niet voor zelfbehandeling
Het gutsmes neemt weefsel weg, en hoeveel wordt in tienden van millimeters beslist. Voor thuis zijn een eeltschaaf, rasp en vijl de juiste keuze – na te lezen in Eelt aan de voeten verwijderen. Bij diabetes, doorbloedingsstoornissen of verminderd gevoel hoort elke afnemende behandeling in vakkundige handen; zie Voetverzorging bij diabetes.
Passende producten
- Massief: Gutsmes 1 mm · Gutsmes 1,8 mm roestvrij · Ruck lichtgewicht 13,5 cm / 1 mm · Ruck lichtgewicht 16 cm / 1,3 mm
- Houders: Mesjeshouder 13 cm · Ruck houder 12,5 cm
- Mesjes: Fig. 1, roestvrij staal · Assortiment Fig. 1/2/5/10 · Gutsmesjes, 100 stuks
- Compleet: Assortiment Medi incl. houder · Assortiment Carbon incl. houder
Categorieën: Podologie-instrumenten · Scalpels en mesjes · RUCK podologie-instrumenten
Verder lezen: Behandelingen bij eeltknobbels en likdoorns · De excavator in de voetverzorging · Praktijk starten: basisuitrusting berekenen